MUKADDİME
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
Mukaddime, bir eserin giriş kısmıdır. Dolayısıyla bu giriş, eserin mahiyetini anlamak için büyük önem taşır.
Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, Efendimiz Hz. Muhammed’e (s.a.v.), onun ehline ve ashâbının tümüne olsun.
Kur’an-ı Kerim’i, sünneti ve İslam’ın ana kaynaklarını doğru anlamak çok önemlidir. Çünkü yanlış yorumların önüne geçmek ve vahyin inceliklerine vakıf olmak Arapçayı iyi bilmeye bağlıdır. Bu nedenle Arap dili ve edebiyatı iki temel sütun üzerine kurulmuştur: Sarf ve Nahiv.
Sarf İlmi (Kelime Bilgisi): Arapçada kelimelerin köklerini inceler. Özellikle bu köklerden türeyen farklı kalıpları (vezinleri) ele alır. Sarf, adeta bir binanın tuğlalarını hazırlar. Bir kelimenin hangi manaya gelmek için hangi kalıba bürünmesi gerektiğini öğretir. Bu yönüyle dilin temel yapı taşıdır.
Nahiv İlmi (Cümle Bilgisi): Kelimelerin cümle içindeki konumlarını inceler. Aynı zamanda birbiriyle olan ilişkilerini ele alır. Hazırlanan tuğlaların birbirine nasıl bağlanacağını belirler. Böylece kusursuz bir cümlenin nasıl kurulacağını öğretir.
Medreselerde Eğitim Metodu Ecdadımız medreselerde ilim yolculuğuna çıkan talebelere işe önce Sarf ile başatırdı. İlk olarak kelime dağarcığını zihne yerleştirdikten sonra Nahiv ilmiyle cümle kurma aşamasına geçilirdi. Nitekim bu ilimlerin kapısını açan ilk anahtar temel kuralları ezberleten Emsile risalesidir.
Medreselerde öğrencinin ilk günlerinde ezberlemek zorunda olduğu “Emsile-Bina-Maksud-İzzi-Merah” temel beşli serinin ilk kitabıdır. Özellikle Osmanlı medrese talebeleri arasında bu kitapların zorluğunu betimleyen şu meşhur tekerleme dillerden dillere dolaşmıştır:
“Emsile evlek evlek, Binâ yağlı börek, Maksud karış kuruş, İzzî’de kırıldı kiriş, Yiğitsen Merah’a giriş.”
Osmanlı’da temel eğitim sonrasında medreseye adım atan her talebe, Arapçanın kapısını Emsile’deki 24 kalıbı ezberleyerek açardı. Buna ek olarak üzerine pek çok şerh yazılmış ve derslerde bu şerhler takip edilmiştir.
Netice itibarıyla başarı ancak Allah’ın tevfik ve yardımıyladır.